Mój Prąd dla kogo był przeznaczony?
Mój Prąd był programem dla osób fizycznych posiadających status prosumenta, czyli wytwarzających energię elektryczną na własne potrzeby i mogących przekazywać jej nadwyżki do sieci. W szóstej edycji wsparcie kierowano do osób inwestujących w mikroinstalację fotowoltaiczną oraz, zależnie od warunków, w magazyn energii elektrycznej lub ciepła.
Samo posiadanie domu ani plan zakupu paneli nie wystarczały, by uzyskać dotację. Wnioskodawca musiał spełniać kryteria programu, rozliczać energię w systemie net-billing i przedstawić dokumenty potwierdzające wykonanie oraz przyłączenie instalacji. Znaczenie miały również termin poniesienia kosztów, moc instalacji i data zgłoszenia jej do przyłączenia.
Program nie był powszechną dopłatą dla każdego właściciela nieruchomości ani dotacją dla firm jako takich. Wnioskodawcą miała być osoba fizyczna będąca prosumentem. Jeżeli instalacja służyła gospodarstwu domowemu, ale inwestycję i koszty poniósł inny podmiot, należało szczególnie dokładnie sprawdzić, czy wniosek spełniał wymagania dotyczące osoby ubiegającej się o wsparcie.
Czy można jeszcze złożyć wniosek o dotację?
Nabór w programie Mój Prąd 6.0 jest zakończony. Wnioski przyjmowano od 2 września 2024 r. do 12 września 2025 r. Nie należy więc traktować zasad tej edycji jako podstawy do składania nowych wniosków obecnie.
Szósta edycja cieszyła się dużym zainteresowaniem. Budżet zwiększono do 1,85 mld zł, a nabór zakończono po złożeniu ponad 124 tys. wniosków. Informacje o wysokości dotacji, terminach i wymaganiach opisują jednak wyłącznie Mój Prąd 6.0. Nie przesądzają o warunkach ewentualnej kolejnej edycji, które mogą zostać określone odrębnie.
Osoby planujące inwestycję powinny zatem odróżniać już zamknięty nabór od przyszłych programów wsparcia. Kwoty i kryteria z Mój Prąd 6.0 nie przechodzą automatycznie na następny nabór. Przed podjęciem decyzji o zakupie urządzeń warto sprawdzić aktualne zasady dostępnej pomocy, zamiast zakładać, że wcześniejsze warunki nadal obowiązują.
Jakie warunki musiał spełnić prosument?
Jednym z podstawowych wymogów było rozliczanie energii w systemie net-billing. W tym systemie energia wprowadzana do sieci jest rozliczana wartościowo, a nie wyłącznie na zasadzie ilościowej wymiany energii. Prosument powinien mieć również umowę kompleksową lub umowę sprzedaży dotyczącą energii wprowadzanej do sieci.
Wydatki na instalację fotowoltaiczną musiały zostać poniesione po 1 stycznia 2021 r. Kwalifikowana mikroinstalacja PV musiała mieścić się w wymaganym przedziale mocy. Dla instalacji zgłoszonych do przyłączenia od 1 sierpnia 2024 r. było to od 2 do 20 kW. W przypadku instalacji zgłoszonych wcześniej obowiązywał zakres od 2 do 10 kW.
Przy ocenie inwestycji należało sprawdzić kilka kwestii, najlepiej w następującej kolejności:
- czy wnioskodawcą była osoba fizyczna, która poniosła kwalifikowane koszty;
- czy wydatki zostały poniesione w wymaganym terminie;
- czy prosument rozliczał energię w systemie net-billing;
- czy moc instalacji mieściła się w limicie właściwym dla daty zgłoszenia;
- czy data zgłoszenia instalacji wpływała na obowiązek zakupu magazynu;
- czy dołączono wymagane potwierdzenia i dokumenty.
Ważnym dokumentem było zaświadczenie operatora systemu dystrybucyjnego potwierdzające przyłączenie instalacji. Brak wymaganego potwierdzenia mógł skutkować odrzuceniem wniosku. Spełnienie warunków technicznych nie gwarantowało więc wypłaty, jeśli dokumentacja była niekompletna albo nie potwierdzała wymaganych okoliczności.
Jakie instalacje i magazyny obejmowała szósta edycja?
Program obejmował mikroinstalacje fotowoltaiczne, magazyny energii elektrycznej i magazyny ciepła. Istotna była data zgłoszenia instalacji PV do przyłączenia. Dla instalacji zgłoszonych do 31 lipca 2024 r. możliwe było wsparcie samej fotowoltaiki. Jeżeli instalację zgłoszono od 1 sierpnia 2024 r., inwestycja w magazyn energii elektrycznej lub ciepła była warunkiem uzyskania dotacji. Sama instalacja PV nie wystarczała.
Magazyny pełniły różne funkcje. Magazyn energii elektrycznej przechowuje wyprodukowany prąd, który można wykorzystać w późniejszym czasie. Magazyn ciepła pozwala gromadzić energię w postaci ciepła, na przykład na potrzeby ogrzewania wody. Minimalna pojemność kwalifikowanego magazynu elektrycznego wynosiła 2 kWh, a magazynu ciepła 20 dm³.
Łączenie fotowoltaiki z magazynowaniem wspierało zwiększanie autokonsumpcji, czyli zużywania większej części własnej produkcji na miejscu. Dzięki temu mniej energii musiało być oddawane do sieci, a gospodarstwo mogło lepiej dopasować korzystanie z prądu do pory jego wytwarzania. Wymóg magazynu dla nowszych instalacji wzmacniał właśnie ten kierunek.
Ile wynosiło wsparcie i od czego zależała wypłata?
Dotacja mogła pokryć do 50 proc. kosztów kwalifikowanych, ale podawane kwoty były limitami, a nie gwarantowaną wypłatą. Wysokość przyznanego wsparcia zależała od poniesionych kosztów, spełnienia warunków programu i pozytywnej oceny wniosku.
- Na samą instalację PV można było otrzymać do 6 tys. zł, jeśli zgłoszono ją do przyłączenia do 31 lipca 2024 r.
- Na PV połączoną z magazynem energii elektrycznej lub ciepła można było otrzymać do 7 tys. zł.
- Na magazyn energii elektrycznej przysługiwało do 16 tys. zł, przy minimalnej pojemności 2 kWh.
- Na magazyn ciepła można było otrzymać do 5 tys. zł, przy minimalnej pojemności 20 dm³.
Maksymalna łączna dotacja na PV, magazyn energii elektrycznej i magazyn ciepła wynosiła do 28 tys. zł. Ostateczna kwota nie mogła jednak przekroczyć 50 proc. kosztów kwalifikowanych. Oznacza to, że nawet jeśli limit dla danego urządzenia był wyższy, dotacja mogła być niższa ze względu na rzeczywiste wydatki lub wynik oceny wniosku.
Co sprawdzić przed planowaniem podobnej inwestycji?
Osoba rozważająca fotowoltaikę powinna najpierw ustalić, kto będzie właścicielem instalacji, kto poniesie koszty i kto może wystąpić jako wnioskodawca. Następnie warto sprawdzić zasady rozliczania energii, wymagania dotyczące mocy, daty zgłoszenia do przyłączenia oraz ewentualny obowiązek zastosowania magazynu. Przy ubieganiu się o wsparcie trzeba też zadbać o dokumenty potwierdzające przyłączenie i poniesione wydatki.
Odpowiadając najkrócej na pytanie „Mój Prąd dla kogo?”, była to dotacja dla osób fizycznych będących prosumentami, inwestujących we własną instalację PV, rozliczających się w net-billingu i spełniających wymagania konkretnej edycji. W przypadku Mój Prąd 6.0 nabór jest już zamknięty, a przyszłe programy mogą mieć inne terminy, limity i kryteria.
Bibliografia
- https://www.gov.pl/web/nfosigw/ocena-wnioskow-w-programie-moj-prad
- https://www.gov.pl/web/nfosigw/zwiekszamy-budzet-programu-moj-prad-60-do-rekordowej-kwoty-185-mld-zl
- https://mojprad.gov.pl/
- https://www.gov.pl/web/klimat/ruszyl-program-moj-prad-60-nawet-do-28-tys-zl-wsparcia-dla-prosumentow
- https://www.gov.pl/web/nfosigw/dluzszy-nabor-wnioskow-w-programie-moj-prad-61